Οι 4 πρωταθλητές των ελληνικών εξαγωγών

Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΧΡΙΣΤΟΥΛΙΑ

Στα τρόφιμα ποντάρουν οι ελληνικές εξαγωγές για να μειώσουν τις επιπτώσεις από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή. Εξαγωγές τροφίμων που βάζουν πλώρη πλέον για τα 10 δισ. ευρώ τον χρόνο, κατακτώντας την μια αγορά μετά την άλλη. Χαρακτηριστικό της δυναμικής είναι το γεγονός ότι το 2025 οι ετήσιες εξαγωγές τροφίμων έφτασαν τα 9 δισ. ευρώ από 5,3 δισ. ευρώ το 2020, καταγράφοντας εκρηκτική άνοδο της τάξης του 70%.

Ακόμη και τον Ιανουάριο όπου οι συνολικές εξαγωγές κατέγραψαν μείωση 11,9% χωρίς τα πετρελαιοειδή οι εξαγωγές των τροφίμων σημείωσαν άνοδο της τάξης του 3,6% επιβεβαιώνοντας τη σταθερή δυναμική των ελληνικών αγροδιατροφικών προϊόντων στις διεθνείς αγορές.

Πρωταθλητές στις εξαγωγές τροφίμων είναι το ελαιόλαδο, τα γαλακτοκομικά, οι επιτραπέζιες ελιές και το ακτινίδιο, με τους εκπροσώπους των συγκεκριμένων κλάδων να αναφέρονται στην σημαντική ανάπτυξη των τελευταίων ετών, στις προκλήσεις, στα προβλήματα αλλά και στις ευκαιρίες τις οποίες υπάρχουν στην ημερίδα του Πανελλήνιου Συνδέσμου Εξαγωγέων που διοργανώθηκε στο περιθώριο της έκθεσης τροφίμων και ποτών Foodexpo 2026.

Συνολικά οι εξαγωγές σε αυτές τις τέσσερις κατηγορίες προϊόντων ανήλθαν το 2025  στα περίπου 3,7 δισ. ευρώ από 3,3 δισ. ευρώ το 2024, καταγράφοντας μια αύξηση της τάξης του 12%. Σημειώνεται ότι οι εξαγωγές στο διάστημα Ιανουαρίου-Δεκεμβρίου 2025 μειώθηκαν κατά 2,8% και έφτασαν τα 48,6 δισ. ευρώ από 50 δισ. ευρώ το 2024. Την ίδια περίοδο οι εξαγωγές τροφίμων κατέγραψαν άνοδο κατά 9,5%, όσο δηλαδή περίπου και οι εξαγωγές συνολικά στο ελαιόλαδο, στα γαλακτοκομικά, στο ακτινίδιο και στις επιτραπέζιες ελιές.

Αναλυτικά, σύμφωνα με ασφαλείς εκτιμήσεις οι εξαγωγές στα τυροκομικά ξεπέρασαν το 1,04 δισ. ευρώ το 2025, από 956 εκατ. ευρώ το 2024 με την αξία της φέτας που βγήκε από τα ελληνικά σύνορα να φτάνει στα 835 εκατ. ευρώ καταγράφοντας άνοδο της τάξης του 10% περίπου. Εκρηκτική όμως ήταν η αύξηση των εξαγωγών  του γιαουρτιού, κατά 42% το 2025 φτάνοντας στα 556 εκατ. ευρώ.

Αντίστοιχα οι εξαγωγές στις επιτραπέζιες ελιές ανήλθαν στα 867 εκατ. ευρώ, στο ελαιόλαδο στα 855 εκατ. ευρώ και στα ακτινίδια στα 360 εκατ. ευρώ.  Στόχος είναι οι εξαγωγές τροφίμων να αυξηθούν κατά 1 δισ. ευρώ την επόμενη τριετία και να εξάγονται ελληνικά προϊόντα απ’ όσο το δυνατόν περισσότερες επιχειρήσεις, που να μην είναι μόνο μεγάλες βιομηχανίες τροφίμων αλλά και μικρότερες, οι οποίες βασιζόμενες στην ποιότητα των προϊόντων που παράγουν να μπορούν να τα εξάγουν στο εξωτερικό. Φυσικά εκτός από την ποιότητα απαιτείται σωστή συσκευασία και συνέπεια απέναντι στους πελάτες του εξωτερικού, κάτι το οποίο οι ελληνικές επιχειρήσεις το έχουν ήδη κατακτήσει.

Φέτα

Από τους μεγαλύτερους πρεσβευτές των ελληνικών προϊόντων στο εξωτερικό είναι η φέτα και το γιαούρτι.

Η ελληνική φέτα μάλιστα καταγράφει σημαντική ανάπτυξη στις αγορές του κόσμου, παρά το αθέμητο ανταγωνισμό που δέχεται από το λευκό τυρί. Το «εθνικό» μας τυρί έχει φανατικούς καταναλωτές σε όλο τον κόσμο με τις προοπτικές για περαιτέρω άνοδο των εξαγωγών να είναι ευοίωνες. Εξάλλου πρόκειται για ένα προϊόν Προστατευόμενης Ονομασίας και Προέλευσης που κανείς στον κόσμο δεν μπορεί να παράξει κάτι παρόμοιο, δηλαδή ένα γαλακτοκομικό προϊόν υψηλής διατροφικής αξίας. Οι εξαγωγές της φέτας καταγράφουν σημαντική και συνεχή άνοδο τα τελευταία 20 χρόνια σε ποσοστό που φτάνει το 500%.

Το 2025 οι εξαγωγές φέτας αυξήθηκαν κατά περίπου 10%, με το 75% της παραγωγής να κατευθύνεται εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης με την Γερμανία να παραμένει η σημαντικότερη αγορά και τις εξαγωγές να φτάνουν τα 220 εκατ. ευρώ. Πρόκειται εξάλλου για μια χώρα όπου η ελληνική ομογένεια είναι αρκετά μεγάλη και για αυτόν τον λόγο οι πωλήσεις της φέτας κινούται σε υψηλά επίπεδα.  Σημαντική είναι οι αυξήσεις των εξαγωγών και στην χώρα του «τυριού» στην Γαλλία όπου την τελευταία εξαετία φτάνει το 350% αλλά και στις Ηνωμένες Πολιτείες που ξεπερνάει το 200%.

Γιαούρτι

Ανάρπαστο έχει γίνει και το γιαούρτι, το οποίο θα μπορούσε να καταγράφει πολύ μεγαλύτερες επιδόσεις εάν συγκαταλεγόταν στα προϊόντα Προστατευόμενης Ονομασίας και Προέλευσης. Την χρονιά που μας πέρασε οι εξαγωγές γιαουρτιού ανήλθαν στα  556 εκατ. ευρώ από 392 εκατ. ευρώ το 2024 καταγράφοντας για άλλη μια χρονιά εντυπωσιακή άνοδο, αυτή τη φορά της τάξης του 42%. Σημειώνεται ότι το 2024 οι εξαγωγές γιαουρτιού είχαν αυξηθεί κατά 21% σε σχέση με το 2023. Πρόκειται για ένα προϊόν το οποίο άρχισε να εξάγεται ήδη από την δεκαετία του 80 με ιδιαίτερα υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης όχι μόνο στην Ευρώπη αλλά και στις Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής. Οι προκλήσεις για το ελληνικό γιαούρτι είναι πολύ μεγάλες αν αναλογισθεί κάποιος ότι οι πωλήσεις του Greek yogurt σε παγκόσμιο επίπεδο εκτιμάται ότι φτάνουν τα 34 δισ. δολάρια τον χρόνο. Γιαούρτι που σε καμία περίπτωση δε έχει την διατροφική αξία του ελληνικού.

Επίσης, ένα σημαντικό μέρος του ελληνικού γιαουρτιού εξάγεται ως προϊόντα ιδιωτικής ετικέτας, δηλαδή με την φίρμα της εκάστοτε αλυσίδας σούπερ μάρκετ του εξωτερικού.

Σύμφωνα με τον πρόεδρο του Συνδέσμου Βιομηχανιών Γαλακτοκομικών Προϊόντων (ΣΕΒΓΑΠ) Χρήστο Αποστολόπουλο «δυστυχώς φέτος θα νιώσουμε πιο έντονα τα προβλήματα της ευλογιάς η οποία περιόρισε το ζωικό κεφάλαιο, προσθέτοντας ότι αν συνεχισθεί ο πόλεμος θα αυξηθεί σημαντικά το μεταφορικό κόστος με αποτέλεσμα να επηρεασθούν και οι εξαγωγές».

Επιτραπέζιες ελιές

Ένα προϊόν που κάποιοι υποστηρίζουν ότι «αθόρυβα» συνεχίζει να καταγράφει υψηλές επιδόσεις στο εξωτερικό, είναι οι επιτραπέζιες ελιές.

Οι εξαγωγές στις επιτραπέζιες ελιές ανήλθαν το 2025 στα 867 εκατ. ευρώ από 796 εκατ. ευρώ το 2024. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Πανελλήνιας Ένωσης Μεταποιητών, Τυποποιητών, Εξαγωγέων Επιτραπέζιων Ελιών (ΠΕΜΕΤΕ) Κώστα Ζούκα «φέτος εκτιμώ ότι θα υπάρξει στασιμότητα στις εξαγωγές της επιτραπέζιας ελιάς λόγων των διεθνών εξελίξεων, ιδιαίτερα προς την αγορά των ΗΠΑ».

Το 90% της  εγχώριας παραγωγής εξάγεται σε περίπου 100 χώρες, με την Ελλάδα να είναι η δεύτερη χώρα σε εξαγωγές επιτραπέζιας ελιάς μετά την Ισπανία, σε όλον τον κόσμο.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η αγορά της Αμερικής είναι πολύ σημαντική καθώς το 2025, παρά τη μικρή μείωση, οι εξαγωγές της επιτραπέζιας ελιάς έφτασε τα 200 εκατ. ευρώ. Σημαντικές είναι οι εξαγωγές  στο Ηνωμένο Βασίλειο, στον Καναδάς, στην Γερμανία, στην Αυστραλία, στην Ιταλία και πολλές ακόμη χώρες.

Συνολικά οι επιτραπέζιες ελιές εξάγονται σε 100 χώρες από περίπου 70 εταιρείες. Αξίζει να σημειωθεί ότι οι πρώτες εξαγωγές επιτραπέζιας ελιάς έγιναν το 1850.

Πλέον, σύμφωνα με τον Κ. Ζούκα  «πρόκληση αποτελούν οι αγορές της Ινδίας και φυσικά και της Βραζιλία, εφόσον υπάρξει συμφωνία σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με την χώρα της λατινικής Αμερικής».

Ελαιόλαδο  

Το ελαιόλαδο συνεχίζει να εξάγεται σε περίπου 50 χώρες σε όλον τον κόσμο, με ιδιαίτερη δυναμική. Το 2025 οι εξαγωγές παρέμειναν σχεδόν στάσιμες φτάνοντας τα 855 εκατ. ευρώ από 860 εκατ. ευρώ το 2024. Ωστόσο παραμένει πρόβλημα, εδώ αι πάρα πολλά χρόνια, το γεγονός ότι οι μεγαλύτερες ποσότητες ελαιολάδου εξάγονται ακόμη χύμα και όχι τυποποιημένες. Εκτιμάται, ότι την χρονιά που μας πέρασε εξήχθησαν 40.000 τόνοι τυποποιημένου ελαιόλαδου και 60.000 χύμα, κυρίως προς την Ιταλία, με εκπροσώπους του κλάδου να επισημαίνουν ότι θα μπορούσαν εύκολα να διπλασιασθούν οι εξαγωγές του τυποποιημένου ελαιολάδου. Σύμφωνα με τον αντιπρόεδρο του Συνδέσμου Εξαγωγέων Κρήτης Μανώλη Καρπαδάκη «το μεγάλο πρόβλημα παραμένει οι εξαγωγές χύμα ελαιολάδου. Με αυτόν τον τρόπο έχουμε απώλεια προστιθέμενης αξίας από την εξαγωγή του χύμα ελαιολάδου τουλάχιστον κατά 30%». Σημειώνεται ότι η χώρα μας παράγει το 8% του παγκόσμιου ελαιολάδου, ωστόσο το μερίδιο αγοράς στα τυποποιημένα λάδια φτάνει μόλις στο 3%. Η καλύτερη αγορά για το ελληνικό ελαιόλαδο είναι η Γερμανία και ακολουθούν το Βέλγιο, η Γαλλία, η Πολωνία και οι ΗΠΑ.

Ακτινίδιο

Σαρώνουν τα τελευταία χρόνια οι εξαγωγές του ελληνικού ακτινιδίου. Το 2025 οι εξαγωγές έφτασαν τα 360 εκατ. ευρώ από 330 το 2024 και 200 εκατ. ευρώ πριν από περίπου 5 χρόνια. Όπως επιοσημαίνει ο πρόεδρος της Εθνικής Διεπαγγελματικής Οργάνωσης Ακτινιδίου (ΕΔΟΑ) Χρήστος Κολιός «τα ελληνικά ακτινίδια εξάγονται σε 60 χώρες. Ευελπιστούμε σε 2-3 χρόνια οι εξαγωγές να ξεπεράσουν τα 500 με 600 εκατ. ευρώ. Συνεχίζουμε δυναμικά, μας προβληματίζουν οι γεοπωλιτικές εξελίξεις αλλά η δυναμική είναι ιδιαίτερη μεγάλη».

Ακολουθήστε το foodlife.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις