Παγκόσμια Ημέρα Μπύρας: Η ιστορία της μπύρας σε ένα ποτήρι

Με μια δροσερή… προπόση υποδέχεται ο Αύγουστος τους λάτρεις της μπύρας, καθώς η πρώτη Παρασκευή του μήνα είναι αφιερωμένη σε ένα από τα πιο αγαπημένα και διαδεδομένα ποτά στον κόσμο. Η Παγκόσμια Ημέρα Μπύρας αποτελεί μια διεθνή γιορτή που τιμά όχι μόνο τη γεύση και την παράδοση του ζύθου, αλλά και τους ανθρώπους που βρίσκονται πίσω από την παραγωγή, τη διανομή και την εξέλιξή του.

Η συγκεκριμένη ημέρα καθιερώθηκε το 2007 στη Σάντα Κρουζ της Καλιφόρνιας ως μια τοπική πρωτοβουλία φίλων της μπύρας. Η απήχησή της, ωστόσο, ξεπέρασε γρήγορα τα σύνορα της πόλης και μετατράπηκε σε μια παγκόσμια διοργάνωση, με εκδηλώσεις, γευσιγνωσίες και συναντήσεις σε πολλές χώρες του κόσμου.

Η ονομασία «μπύρα» προέρχεται πιθανότατα από την ιταλική birra, η οποία συνδέεται με το λατινικό biber («ποτό») και το ρήμα bibere («πίνω»). Παράλληλα, η αρχαιοελληνική λέξη «ζύθος» σχετίζεται με το ρήμα «ζέω», δηλαδή «βράζω», παραπέμποντας στη διαδικασία παραγωγής του ποτού.

Από την αρχαιότητα έως σήμερα

Η μπύρα είναι το αρχαιότερο ποτό του κόσμου (φυσικά μετά το νερό) και η γέννησή της αποδίδεται στους Σουμέριους περί το 3000-2800 π.Χ., λαούς νομαδικούς, που όμως εγκαταστάθηκαν μόνιμα στη Μεσοποταμία, οπότε και άρχισαν τις πρώτες καλλιέργειες δημητριακών, όπως επισημαινει η Ελληνική Ένωση Ζυθοποιών.

Κάποιες από τις πρώτες αναφορές στην μπύρα συναντούμε σε ένα ποίημα των Σουμερίων, ηλικίας 3900 ετών στη Μεσοποταμία (Αρχαίο Ιράκ). Το ποίημα αυτό εξυμνεί την Ninkasi, προστάτιδα θεά της μπύρας και περιέχει την αρχαιότερη γραπτή συνταγή που έχει βρεθεί για την παρασκευή της μπύρας. Η συνταγή αυτή περιγράφει την παρασκευή της μπύρας από κριθάρι μέσω ψωμιού.

Οι Σουμέριοι ασχολήθηκαν με την καλλιέργεια, την συγκομιδή, την άλεση και μετά με το βρασμό των δημητριακών. Αυτοί οι βρασμένοι χυλοί αλεσμένων δημητριακών με νερό, οι οποίοι ξεχάστηκαν από απροσεξία και ζυμώθηκαν στον αέρα ελεύθερα, «γέννησαν» τις πρώτες μπύρες. Είναι ωστόσο πιθανό η μπύρα να ήταν γνωστή και σε προγενέστερους λαούς της Μεσοποταμίας, και ίσως παρασκευάστηκε για πρώτη φορά το 9500 π.Χ., όταν ξεκίνησε η καλλιέργεια δημητριακών. Αναφορά στην μπύρα περιέχεται και στο έπος του Γκιλγαμές. Άλλες αναφορές για την παρασκευή μπύρας ξεκινούν από την αρχαία Αίγυπτο και τη Μεσοποταμία, περίπου το 4000 π.Χ.

Οι Βαβυλώνιοι, που διαδέχθηκαν τους Σουμέριους, φαίνεται πως επίσης παρασκεύαζαν μπύρα από διάφορα δημητριακά. Στον κώδικα του Χαμουραμπί, ήταν κατοχυρωμένο το δικαίωμα κατανάλωσης μπύρας και μάλιστα γνωρίζουμε πως ήταν ανάλογο της κοινωνικής θέσης. Στους Αιγυπτίους πρέπει να ήταν γνωστά περισσότερα από τέσσερα είδη μπύρας και πολλοί υποστηρίζουν πως ήταν το βασικό τους ποτό. Στους παλαιότερους χρόνους, η μπύρα των ανατολικών λαών παρασκευαζόταν σχεδόν με τον ίδιο τρόπο που παρασκευάζεται και σήμερα, δηλαδή από κριθάρι και σπανιότερα από άλλα δημητριακά. Η προσθήκη λυκίσκου, σημαντική για τη βελτίωση της γεύσης αλλά και για τη συντήρηση της μπύρας, χρονολογείται περίπου το 1000 π.Χ.

Οι Αρχαίοι Έλληνες φαίνεται πως ήρθαν σε επαφή με τη μπύρα χάρη στους Αιγυπτίους, και σύμφωνα με τον Πλίνιο, χρησιμοποιούσαν λυκίσκο στην παρασκευή της.

Οι κατηγορίες μπύρας

Διακρίνουμε δύο κύρια είδη μπύρας, τις Lager και τις Ale, ανάλογα με το είδος της ζύμης ή μαγιάς που χρησιμοποιείται και ειδικότερα τους ζυμομύκητες που επιλέγονται για την παρασκευή της.

Lager

Οι μπύρες αυτής της κατηγορίας είναι οι ευρύτερα διαδεδομένες και με τη μεγαλύτερη κατανάλωση. Ο τύπος της μαγιάς που χρησιμοποιείται για τις μπύρες αυτές, έχει την ιδιότητα μετά ο τέλος της ζύμωσης να υφίσταται καθίζηση στο βυθό, γι᾽ αυτό και αποκαλούνται στα ελληνικά βυθοζύμωτες ή μπύρες βυθοζύμης. Οι μπύρες Lager υφίστανται ζύμωση σε χαμηλότερες θερμοκρασίες, συνήθως 9 -15°C ενώ η διαδικασία της μεταζύμωσης-ωρίμανσης διαρκεί περισσότερο. Η ωρίμανση γίνεται σε χαμηλές θερμοκρασίες γεγονός που οδήγησε και στον όρο lager που στα γερμανικά lagerung σημαίνει αποθήκευση.

Οι μπύρες αυτές έχουν λιγότερους εστέρες και πιο καθαρή γεύση.

Υποκατηγορίες:

– Blonde Lager

– Dark Lager

– Pilsner

Ale

Ο τύπος της μαγιάς που χρησιμοποιείται για τις μπύρες αυτές, έχει την ιδιότητα μετά το τέλος της ζύμωσης να ανέρχεται στην επιφάνεια. Στα ελληνικά αποκαλείται και αφροζύμωτη μπύρα ή μπύρα αφροζύμης. Αυτό το είδος μπύρας, υφίσταται ζύμωση σε σχετικά υψηλές θερμοκρασίες 15-20 °C, ενώ η ωρίμανση διαρκεί συνήθως μικρό χρονικό διάστημα. Σε αυτές τις θερμοκρασίες η μαγιά παράγει σημαντική ποσότητα εστέρων και άλλα δευτερεύοντα αρωματικά προϊόντα. Έτσι, οι μπύρες αυτές μπορεί να είναι φρουτώδεις με αρώματα και γεύση που να θυμίζουν, μεταξύ άλλων, μήλο, αχλάδι, ανανά, μπανάνα, δαμάσκηνο.

Υποκατηγορίες:

– Red Ale

– Golden Ale

– Weiss

– Stout-Porter

– Trappist

Lambic

Ως τρίτη κατηγορία, μπορούμε να θεωρήσουμε τις μπύρες που παράγονται με φυσική ζύμωση, δηλαδή ζυμώνονται σε ανοιχτά δοχεία με τη βοήθεια των ζυμομυκήτων του περιβάλλοντος και χωρίς προσθήκη μαγιάς. Οι μπύρες αυτές μοιάζουν περισσότερο με το είδος Ale. Οι Lambic είναι Βελγικές μπύρες που ζυμώνονται με αυθόρμητη ζύμωση από υπάρχουσες άγριες μαγιές και όχι με την προσθήκη καλλιεργημένων ειδών μαγιάς, με αποτέλεσμα οι μπύρες αυτές να διαφέρουν αισθητά στο άρωμα και την γεύση. Είδη μαγιάς όπως Brettanomyces bruxellensis και Brettanomyces lambicus απαντώνται στις lambics. Επί πλέον, άλλοι οργανισμοί όπως λακτοβάκιλλοι παράγουν οξέα, τα οποία προσδίδουν ξινή γεύση. Υποκατηγορίες των Lambic είναι η Kriek με κεράσια, η Faro με γλυκιά γεύση και η Framboise με βατόμουρο.

Ακολουθήστε το foodlife.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις