Ποιες νέες τάσεις διαμορφώνονται στη διεθνή αγορά αποσταγμάτων και αλκοολούχων ποτών – Η προσαρμογή της ελληνικής παραγωγής

Την ανάγκη προσαρμογής της ελληνικής παραγωγής αποσταγμάτων και αλκοολούχων ποτών στις μεταβαλλόμενες διεθνείς καταναλωτικές τάσεις ανέδειξε η Ημερίδα του Συνδέσμου Ελλήνων Παραγωγών Αποσταγμάτων & Αλκοολούχων Ποτών (ΣΕΑΟΠ), που πραγματοποιήθηκε τη Δευτέρα 15 Ιουνίου 2026.

Σε ένα περιβάλλον όπου οι παραδοσιακές κατηγορίες αλκοολούχων ποτών εμφανίζουν υποχώρηση διεθνώς, ενώ καταγράφεται δυναμική ανάπτυξη προϊόντων χαμηλού ή μηδενικού αλκοολικού βαθμού και ready-to-drink (RTD), οι επιχειρήσεις του κλάδου καλούνται να επαναπροσδιορίσουν τη στρατηγική τους. Παράλληλα, η θετική πορεία των εξαγωγών και η σταδιακή ανάκαμψη της εγχώριας αγοράς δημιουργούν νέες προοπτικές.

Στην ομιλία του ο Πρόεδρος του ΣΕΑΟΠ, κ. Χάρης Μαυράκης τόνισε την ανάγκη ενίσχυσης της εξωστρέφειας και της ανταγωνιστικότητας του κλάδου αποσταγμάτων, μέσα από ουσιαστική συνεργασία δημόσιας διοίκησης και ιδιωτικού τομέα και την αξιοποίηση χρηματοδοτικών εργαλείων εθνικών & ευρωπαϊκών για την ενίσχυση της διεθνούς παρουσίας των ελληνικών προϊόντων.

«Η εξωστρέφεια εξακολουθεί να αποτελεί τον βασικό πυλώνα ανάπτυξης της ελληνικής βιομηχανίας αποσταγμάτων, με το 67% της συνολικής παραγωγής να διοχετεύεται στις διεθνείς αγορές και τις εξαγωγικές επιδόσεις του κλάδου να ξεπερνούν εκείνες των άλλων οινοπνευματωδών, χωρίς τα χρηματοδοτικά εργαλεία προβολής και στήριξης που απολαμβάνουν άλλοι εξαγωγικοί τομείς της αγροδιατροφής. Η  εγχώρια αγορά αλκοολούχων  παρουσιάζει ενδείξεις ανάκαμψης, η βελτίωση αφορά τόσο τα ελληνικά όσο και τα εισαγόμενα προϊόντα, γεγονός που καταδεικνύει ότι η ζήτηση παραμένει ανθεκτική. Παράλληλα, οι επιχειρήσεις του κλάδου διατηρούν έντονη παρουσία στην περιφέρεια, στηρίζοντας θέσεις εργασίας σε περιοχές όπου οι παραγωγικές δραστηριότητες παραμένουν κρίσιμος παράγοντας οικονομικής ανάπτυξης» τόνισε.

Παράλληλα, ανέδειξε τη σημαντική συμβολή του κλάδου στην οικονομία, με συνολική επίδραση που περιλαμβάνει (στοιχεία μελέτης ΙΟΒΕ 2025) :

Παράλληλα επανέφερε το ζήτημα της αναλογικότητας στην εποπτεία της αγοράς, σημειώνοντας ότι απαιτείται σαφής διάκριση μεταξύ σοβαρών παραβάσεων και περιπτώσεων περιορισμένης σημασίας, ώστε να υπάρχει πιο ακριβής εικόνα για τη λειτουργία του κλάδου.

Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, ομιλία απεύθυνε ο νέος Υφυπουργός Εθνικής Οικονομίας & Οικονομικών, κ. Δημήτρης Μαρκόπουλος , ο οποίος υπογράμμισε τη σημασία του κλάδου για την ελληνική οικονομία και επιβράβευσε τη δυναμική των ελληνικών αποσταγμάτων και αλκοολούχων ποτών, επισημαίνοντας όμως ότι υπάρχουν σημαντικά περιθώρια περαιτέρω ανάπτυξης, ιδιαίτερα στον τομέα των εξαγωγών και της διεθνούς προβολής των. Παράλληλα αναφέρθηκε στο ρόλο της πολιτείας η οποία οφείλει να αντιμετωπίσει ζητήματα όπως η φορολογία, η γραφειοκρατία και η καταπολέμηση του λαθρεμπορίου.

«Η νομοθέτηση πρέπει να βασίζεται στον διάλογο, την ακρόαση των ενδιαφερομένων και τη συνεργασία, αποφεύγοντας αιφνιδιασμούς και μονομερείς αποφάσεις» σημείωσε ενώ επισήμανε ότι, παραμένει προσηλωμένος στη στρατηγική της ανοιχτής επικοινωνίας με τους φορείς της αγοράς και δεσμεύτηκε μετά την επόμενη συνεδρίαση της επιτροπής να πραγματοποιηθεί συνάντηση στο Υπουργείο για την αξιολόγηση των προτάσεων και τον καθορισμό των επόμενων βημάτων συνεργασίας.

Ο εκπρόσωπος της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) κ. Δημήτρης Μπουρίκος, αναφερόμενος στο βασικό αίτημα του κλάδου που είναι η μείωση του διοικητικού φόρτου, ώστε να απελευθερωθούν πόροι και χρόνος για την παραγωγική διαδικασία και την ενίσχυση της εξωστρέφειας του, τόνισε τον κομβικό ρόλο της ΑΑΔΕ μέσα από τη φορολογική και τελωνειακή διοίκηση, αλλά και το Γενικό Χημείο του Κράτους, για την απλοποίηση των διαδικασιών και τη διευκόλυνση των παραγωγικών φορέων παράλληλα με την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας των ελέγχων διασφαλίζοντας τα δημόσια έσοδα.

Ενδεικτικά αναφέρθηκε στις ψηφιακές πρωτοβουλίες της ΑΑΔΕ, οι οποίες έχουν επιταχύνει σημαντικά τη διεκπεραίωση αιτημάτων και δηλώσεων του κλάδου, στο νέο κυρωτικό πλαίσιο για τη σφράγιση εγκαταστάσεων και τη δημοσιοποίηση παραβατών, που συμβάλλει τόσο στην προστασία των δημοσίων εσόδων όσο και στη διασφάλιση του υγιούς ανταγωνισμού καθώς και στην πρόσφατη  θέσπιση  μητρώου διήμερων αποσταγματοποιών που θα ενισχύσει τη διαφάνεια στην αγορά των αποσταγμάτων και θα  επιτρέψει πιο αποτελεσματικούς ελέγχους και στοχευμένες παρεμβάσεις στο μέλλον.

Παράλληλα, επεσήμανε τη συμβολή της ΑΑΔΕ στην Επιτροπή Αποσταγμάτων και τη συνεργασία με τον κλάδο για τον εκσυγχρονισμό των διαδικασιών ελέγχου και τη βελτίωση της πρόσβασης σε πληροφοριακά συστήματα.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις σημαντικές εξαγωγικές προοπτικές του κλάδου, οι οποίες παραμένουν εν μέρει ανεκμετάλλευτες, καθώς και στις προκλήσεις του διεθνούς εμπορικού περιβάλλοντος, όπως οι αυξημένοι δασμοί στις ΗΠΑ και οι νέες εμπορικές συμφωνίες που δημιουργούν τόσο κινδύνους όσο και ευκαιρίες.

Έμφαση έδωσε στην πιστοποίηση των επιχειρήσεων ως «Εγκεκριμένων Οικονομικών Φορέων» (AEO), η οποία μπορεί να μειώσει ελέγχους, κόστος και χρόνο εκτελωνισμού, ενισχύοντας την ανταγωνιστικότητά τους. Ωστόσο, σημείωσε ότι η συμμετοχή του κλάδου σε τέτοιες πιστοποιήσεις παραμένει χαμηλή, και προτείνεται στενότερη συνεργασία για τη βελτίωσή της.

Η κα Μαρία Κιάμου, Αν. Προϊσταμένη της Διεύθυνσης Ποιοτικών Προτύπων του Υπουργείου Τουρισμού ανέδειξε τον  καθοριστικό ρόλο του κλάδου των αποσταγμάτων και αλκοολούχων ποτών στη διαμόρφωση της της ελληνικής ταυτότητας, της παράδοσης και της αυθεντικής εμπειρίας που προσφέρει η Ελλάδα στους επισκέπτες της.  «Οι επισκέψιμες μονάδες αποσταγματοποιίας, οι γευστικές δοκιμές, οι αφηγήσεις γύρω από την παραγωγή και την τεχνική της ποτοποιίας, αποτελούν πολύτιμα στοιχεία εμπλουτισμού του τουριστικού προϊόντος της χώρας». Επεσήμανε ότι το Υπουργείο Τουρισμού συνεχίζει να επενδύει στη διασύνδεση του τουρισμού με την ελληνική παραγωγή και γαστρονομία, επιδιώκοντας τη δημιουργία ολοκληρωμένων προϊόντων που ενισχύουν την ανταγωνιστικότητα της χώρας. Κλείνοντας αναφέρθηκε στην νέα κοινή υπουργική απόφαση για τα επισκέψιμα αποσταγματοποιεία και ποτοποιεία, η σύνταξη της οποίας ολοκληρώθηκε πρόσφατα με τα συναρμόδια Υπουργεία και αναμένεται σύντομα η δημοσίευσή της.

Από την πλευρά του ο κ. Νικόλαος Κατσάρος , Γεν. Γραμματέας του ΣΕΑΟΠ και της ΕΝΑΠΑΠΕ, παρουσίασε την εικόνα ενός κλάδου που διατηρεί σταθερούς ρυθμούς ανάπτυξης, παρά τις προκλήσεις του φορολογικού πλαισίου και τις πιέσεις του διεθνούς ανταγωνισμού. Με βάση τα στοιχεία που παρουσίασε οι επιχειρήσεις του κλάδου επενδύουν σημαντικά κεφάλαια για τη διατήρηση της ανταγωνιστικότητάς  τους αλλά και των ποιοτικών επώνυμων προϊόντων της χώρας.  Την τελευταία δεκαετία καταγράφεται αύξηση 20% της ελληνικής παραγωγής αποσταγμάτων, με τον αριθμό των συστηματικών αποσταγματοποιών και των αμβύκων να ενισχύεται αισθητά ιδιαίτερα την τελευταία 5ετία.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε και στη γεωγραφική κατανομή της παραγωγής, επισημαίνοντας τον κομβικό ρόλο της Θεσσαλίας ως βασικού παραγωγικού κέντρου τσίπουρου και της Λέσβου για την παραγωγή ούζου. Παράλληλα, στάθηκε στο ζήτημα της φορολόγησης, τονίζοντας ότι ο Ειδικός Φόρος Κατανάλωσης εξακολουθεί να αποτελεί μία από τις κύριες προκλήσεις, καθώς παραμένει υψηλότερος σε σχέση με άλλες ευρωπαϊκές χώρες, δημιουργώντας συνθήκες αθέμιτου ανταγωνισμού.

Κλείνοντας, αναφέρθηκε στις διεθνείς εξελίξεις, υπογραμμίζοντας ότι οι νέες εμπορικές συμφωνίες και η ενίσχυση της προστασίας των γεωγραφικών ενδείξεων σε αγορές όπως η Αυστραλία και η Ινδία ανοίγουν σημαντικές προοπτικές για τα ελληνικά αποστάγματα, παρά τα γραφειοκρατικά εμπόδια που εξακολουθούν να υφίστανται σε ορισμένες αγορές.

Ο νομικός σύμβουλος του Συνδέσμου, κ. Θεόδωρος Γεωργόπουλος, αναφέρθηκε στη δυναμική ανάπτυξη των νέων κατηγοριών προϊόντων χαμηλής ή μηδενικής περιεκτικότητας σε αλκοόλ, υπογραμμίζοντας τη σημαντική τους άνοδο. Παρουσίασε ενδεικτικά παραδείγματα μη αλκοολούχων ποτών που υιοθετούν τα πρότυπα παρουσίασης των παραδοσιακών  αλκοολούχων προϊόντων. Παράλληλα, τόνισε την ανάγκη διαμόρφωσης ενός εξειδικευμένου θεσμικού πλαισίου, ικανού να ανταποκρίνεται στις ιδιαιτερότητες και τις εξελίξεις της αγοράς αυτής, με στόχο την σαφή και ορθή ενημέρωση των καταναλωτών, καθώς και την αποτροπή παραπλανητικών πρακτικών.

Στις προοπτικές της κατηγορίας των Ready-To-Drink αναφέρθηκε ο Τεχνικός Διευθυντής της ΜΕΤΑΧΑ, κ. Κώστας Καλπαξίδης, επισημαίνοντας ότι σε παγκόσμιο επίπεδο καταγράφεται ισχυρή ανάπτυξη, ενώ και στην Ελλάδα οι επιχειρήσεις αρχίζουν να επενδύουν, αν και από χαμηλότερη βάση. Όπως τόνισε, τα Ready-To-Drink δεν στοχεύουν αποκλειστικά στην ενίσχυση του μεριδίου αγοράς, αλλά ταυτόχρονα συμβάλλουν στη δημιουργία νέων περιστάσεων κατανάλωσης και στην προσέγγιση νεότερων ηλικιακά καταναλωτών (που βρίσκονται σε νόμιμη ηλικία κατανάλωσης αλκοόλ), οι οποίοι επιλέγουν να περιορίσουν ή και να αποφύγουν την κατανάλωση αλκοόλ.

Στη μεταβαλλόμενη συμπεριφορά των καταναλωτών αναφέρθηκε ο Διευθυντής πωλήσεων της Pernod Ricard Hellas, κ. Χρήστος Βογιατζόγλου, επισημαίνοντας ότι το διαθέσιμο εισόδημα για διασκέδαση παραμένει περιορισμένο. Όπως τόνισε, οι αυξήσεις των τιμών στην εστίαση και στη νυχτερινή διασκέδαση έχουν εντείνει τη δυσαρέσκεια των καταναλωτών, την ώρα που η αυστηρότερη εφαρμογή των ελέγχων για οδήγηση υπό την επήρεια αλκοόλ διαμορφώνει περαιτέρω τα πρότυπα κατανάλωσης.

Από την πλευρά της, η Σοφία Πέρπερα, Δ/τρια Marketing & Επικοινωνίας Συνδέσμου Ελληνικού Οίνου, ανέλυσε τις δυνατότητες χρηματοδότησης δράσεων εξωστρέφειας για τα ελληνικά αποστάγματα μέσω του ευρωπαϊκού Κανονισμού(ΕΕ) 1144/2014. Κατά την παρουσίασή της, ανέδειξε τον κομβικό ρόλο του συγκεκριμένου χρηματοδοτικού εργαλείου στην ενίσχυση της διεθνούς προβολής προϊόντων με Γεωγραφική Ένδειξη, επισημαίνοντας τις σημαντικές ευκαιρίες που δημιουργούνται για τη διεύρυνση της παρουσίας τους σε στρατηγικές αγορές του εξωτερικού, μέσα από δράσεις προώθησης, επικοινωνίας, συμμετοχής σε διεθνείς εκθέσεις και εκπαιδευτικές πρωτοβουλίες.